Presentatie

“Talent moet een kans krijgen”

Monique Vogelzang presenteert het rapport
Voordat inspecteur-generaal Monique Vogelzang de Staat van het Onderwijs 2016 presenteert, krijgen we een filmpje te zien. De Utrechtse studente Isanne vertelt over haar schoolloopbaan, haar achtergrond en over haar toekomstdromen.

In het filmpje komt ook één van haar leraren aan het woord. “Je was eigenlijk een maatje te groot voor onze school?” Isanne bedankt hem voor het geduld en de zorg. Ze zegt: “Ik heb zeker veel aan u gehad.” De leraar is geroerd: “Dat is fijn om te horen, dat hoor je als leraar niet iedere dag.” Monique Vogelzang haakt bij het filmpje aan. “Dit is een leerling die de kans heeft gekregen om te groeien, om haar talent te ontwikkelen, ook al was de start voor haar lastig. Talent moet groeien en een kans krijgen. Scholen spelen daar een belangrijke rol bij.”

Kansongelijkheid
De scholen, en het onderwijs als geheel, zijn ook vorig jaar weer onderzocht. Het resultaat wordt vandaag gepresenteerd aan de bewindslieden van het ministerie van OCW, demissionair minister Jet Bussemaker en staatssecretaris Sander Dekker. Voor ze dat doet neemt Vogelzang ons mee langs de ‘highlights’ uit het rapport. Ze zegt: “Vorig jaar constateerden we dat de kansongelijkheid in het onderwijs oploopt. We schrokken daarvan. Het keren van die ongelijkheid was de opdracht voor de komende periode. Ieder vanuit zijn eigen rol op zoek naar oplossingen. Het is mooi om te zien dat dat ook echt is gedaan. Er zijn veel verbeteringen te zien. Dit is dan ook een kleine waarschuwing vooraf. U zult denken dat ik u opzadel met nieuwe problemen... En dat is ook zo. Maar, en dat is hoopvol: er gaat heel veel goed en we zien heel veel aanknopingspunten voor oplossingen. Ik hoop dat we die aan het eind van de dag allemaal hebben gevonden.”

We zijn hard aan de slag om ongelijkheid te bestrijden. Maar ondertussen verliezen we talent.

Zorg om kampioenen 
Vogelzang stelt vast dat de sociale segregatie in ons land al vroeg begint. Op de voorscholen, descholen, maar ook op de arbeidsmarkt is dat te zien: “Het is steeds lastiger om stageplekken te vinden, en om werk te vinden. Dat is een belangrijke opdracht voor onze samenleving als geheel.” Ze komt tot een conclusie: “We zijn hard aan de slag om ongelijkheid te bestrijden. Maar ondertussen verliezen we talent. Het onderwijs is nog steeds goed, het niveau van de diploma’s stijgt en we zien minder uitval. Maar we constateren op onderdelen ook echt een achteruitgang. Het aantal leerlingen dat instroomt naar het VWO daalt. We worden minder goed in de bèta-vakken, in wiskunde en rekenen. Als we niets doen raken we onze kampioenen kwijt.”

De aanpak van schoolverschillen kan de sleutel zijn tot verbetering op dit vlak.

Sleutel tot verbetering
Wat nu opvalt is dat de basis goed op orde is, maar dat het nu vooral de verschillen tussen scholen zijn die zorgen voor kwaliteitsverschil. Vogelzang geeft het voorbeeld van twee meisjes. Gelijk ontwikkelingsniveau, gelijk opleidingsniveau van de ouders. Wel gaan ze naar verschillende basisscholen. Toch gaat één van die meisjes daarna naar de havo, en de ander naar het vmbo. Hoe kan dat? Vogelzang: “Ongemerkt heeft de school het verschil gemaakt. Het maakt nu té veel uit op welke school je terechtkomt, en dat zou eigenlijk niet zo moeten zijn. En hier komt alles samen, want de aanpak van schoolverschillen kan de sleutel zijn tot verbetering op dit vlak.”

Ieder kind heeft er recht op om de kansen te krijgen die ze verdienen. Dat kan, als we met elkaar elke dag weer een stapje beter worden!

Elke dag een stapje beter
Vogelzang noemt drie manieren om die verbetering te realiseren. Scherp zien, ambitieus sturen en als derde gericht steunen. Ze zegt: “Scherp zien en verschillen durven benoemen. We moeten de verschillen goed inzichtelijk maken en vervolgens leren van elkaar. Wat hebben jullie gedaan om te verbeteren? Hoe hebben jullie je ambities in beter sturen aangepakt?” Het gaat daarbij niet alleen om de kwaliteit en professionaliteit van leraren, maar zeker ook van de schoolleiders, zegt Vogelzang. “Met dit rapport hebben we meer informatie in handen om te verbeteren. Want ieder kind heeft er recht op om de kansen te krijgen die ze verdienen. Dat kan, als we met elkaar elke dag weer een stapje beter worden!”

Voeg toe aan selectie